دربارهء خلفاى راشدين « بهترين مردم بعد از انبياء ( ع ) ، ابو بكر صديق سپس عمر بن خطاب سپس عثمان بن عفان سپس على بن ابى طالب است اينها همه بر حق و با حق بودند » . « 1 » در شرح بيشتر آن از سوى طحاوى چنين آمده است : « ما بعد از رسول اللّه ( ص ) ابو بكر صديق را بر همه امت افضل قرار مىدهيم و نخستين خلافت را براى وى ثابت مىدانيم ، بعدا براى عمر بن الخطاب و سپس براى عثمان و پس از وى براى على بن ابى طالب . اينها خلفاى راشدين و امامان هدايت يافته‌اند . » « 2 » در اينجا اين مطلب سزاوار ذكر است كه ابو حنيفه از نگاه شخصى حضرت على را بيشتر دوست مىداشت ، ولى نظرش اين بود كه از اين دو خليفه نمىتوان يكى را بر ديگرى فضيلت نهاد ، « 3 » جز اينكه حكمى را كه اكثريت هنگام اعتراف به خلافت عثمان به عمل آورده بودند ، پذيرفته و معتقد بود كه ترتيب افضليت به ترتيب خلافت است . دربارهء صحابه « ما صحابه را جز به نيكويى به نحو ديگرى ياد نمىكنيم . » « 4 » تفصيل اين مطلب در عقيدهء طحاويه چنين است : « ما تمام اصحاب رسول اللّه ( ص ) را گرامى مىداريم و در احترام و تكريم هيچ يك از آنها از حد نمىگذريم و از احدى از آنها تبرّى نمىجوييم . دشمن داريم كسى را كه با آنان دشمنى مىكند و نام آنان را با بىاحترامى ياد مىكند ، صحابه را جز به نيكويى به نحو ديگرى ياد نمىكنيم . » « 5 » مع ذلك ابو حنيفه در مورد جنگ داخلى صحابه از ابراز نظر دريغ نورزيده و صراحة و بروشنى مىگويد : كه حق با على است ( آشكار است كه شركاى جنگ‌هاى جمل و صفّين نيز مورد نظر است ) جز اينكه از طعن جانب ديگر كاملا اجتناب مىكند .

--> ( 1 ) . ملا على القارى ، شرح الفقه الاكبر 84 - 87 ؛ المغنيساوى ، شرح الفقه الاكبر 25 - 26 . ( 2 ) . ابن ابى العزّ الحنفى ، شرح الطّحاويه 403 - 416 . ( 3 ) . ابن عبد البرّ ، الالتقاء ، 163 . ( 4 ) . ملا على القارى ، 87 ؛ المغنيساوى ، 26 . ( 5 ) . ابن ابى العزّ ، 398 .